Emekli Maaşı Alan Kişinin Açtığı Hizmet Tespit Davası


Yargıtay 21. Hukuk Dairesi
2019/59
2019/7366
2019-12-02





Özet:

  • İhtilaflı dönemde kurumdan yaşlılık aylığı almakta olan davacının, davalı işveren nezdinde geçen 16/06/2012-10/03/2015 tarihleri arasında hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep ettiği, Mahkemece sosyal güvenlik destek primi ile çalıştığının tespitine karar verildiği, davacının tekrar çalışmaya başladığı tarih itibariyle yukarıda yer alan yasal düzenleme doğrultusunda Kurum'a destek primine tabi olarak çalışacağına dair yapmış olduğu herhangi bir yazılı başvurusu bulunmadığı anlaşılmaktadır.
  • Davacının talebinin yaşlılık aylığı kesilerek tüm sigorta kollarına tabi olarak hizmetlerinin tespiti istemi olduğu anlaşılması karşısında, tespitine karar verilen tarihten önce, Kuruma sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışmak istediğine dair başvurusu bulunmadığı değerlendirilmeden, sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalıştığının tespitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
  • Bu takdirde davacının sadece yaşlılık aylığı kesilerek tüm sigorta kollarına tabi olarak hizmetinin tespiti isteminde bulunabilmesi mümkün olduğundan, tespite karar verilen tarihten önce Kuruma sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışmak istediğine dair başvurusu bulunmayan davacının sosyal güvenlik destek primine tabi sigortalılık hizmet sürelerinin tespitine hükmedilemeyeceği değerlendirilerek karar verilmelidir.

KARAR

A)Davacı İstemi; Davacı vekili, davacının davalıya ait işyerinde 16/06/2012-10/03/2015 tarihleri arasında aralıksız çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalıların Cevapları; Davalı vekili, davacın ile müvekkili şirket arasında işçi işveren ilişkisi bulunmadığından bahisle davanın reddini talep etmiştir.SGK Başkanlığı vekili; husumet itirazında bulunmuş ve Kurum kayıtlarına göre davacının tespitini istediği dönemlere ait çalışmasının bulunmadığını ileri sürerek, davanın öncelikle husumet yönünden reddini, esasa girilmesi halinde de esastan reddini talep etmiştir

C)İlk Derece Mahkemesi Kararı; Mahkemece yapılan yargılama sonunda ;" Davanın kabulüne, 1- Davacı ... TC Kimlik numaralı ... sigorta sicil sayılı ...'nin 16/06/2012 – 10/03/2015 tarihleri arasında davalı şirkette asgari ücretle sosyal güvenlik destek primine tabi olarak 985 gün çalıştığı, bu çalışmasının 985 gününün SGK’ya bildirilmediğinin TESPİTİNE, " karar verilmiştir.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Kararı; Bölge Adliye Mahkemesince, ... Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nin, 01/06/2017 tarihli, 2015/697 E, 2017/276 K. sayılı karar ve gerekçesinin yerinde olduğu, SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

E) Temyiz Nedenleri, SGK vekili Kurum kayıtlarının aksinin ancak aynı değerde yazılı delil ve belgeler ile ispat edilebileceği, tanık ifadelerine dayanılarak hüküm verildiğini belirterek temyiz etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

Davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Yasanın geçici 14 maddesine göre “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iştirakçi veya sigortalı olanlar, vazife malûllüğü, malullük ve yaşlılık veya emekli aylığı bağlananlar ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışmaya devam edenler hakkında; bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışmaya başlayanlar hariç olmak üzere sosyal güvenlik destek primine tabi olma bakımından bu Kanunla yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümlerinin uygulanmasına devam edilir."

Öte yandan Mülga 506 sayılı Kanunun 63.maddesine göre;

"A) (Değişik: 16/10/2007-5698/2 md.) Bu Kanuna göre yaşlılık aylığı almakta iken, sigortalı olarak çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıkları çalışmaya başladıkları tarihte kesilir.

Yaşlılık aylıkları kesilenlerden yeniden çalıştıkları süre zarfında 78 inci maddeye göre prime esas kazançları üzerinden 73 üncü madde gereğince prim alınır. Yaşlılık aylıkları kesilenlerden işten ayrılarak yaşlılık aylığı verilmesi için yazılı talepte bulunan sigortalıya yeniden bağlanacak yaşlılık aylığı talep tarihini takip eden ödeme döneminden başlanarak ödenir.

B)Bu Kanuna göre yaşlılık aylığı almakta iken sigortalı olarak bir işte çalışmaya başlayanların yazılı talepte bulunmaları halinde yaşlılık aylıklarının ödenmesine devam olunur. Ancak bunlardan 78 inci maddeye göre tespit edilen prime esas kazançları üzerinden % 30 oranında Sosyal Güvenlik Destek Primi kesilir. Bu primin 1/4'ü sigortalı hissesi, 3/4'ü işveren hissesidir."

Bu Kanuna göre yaşlılık aylığı almakta iken sigortalı bir işte çalışmaları dolayısıyla bu maddenin (A) fıkrasına göre yaşlılık aylığı kesilenler, çalıştıkları süre içinde (B) fıkrasında yazılı hükümlerin uygulanmasını; (B) fıkrasına göre yaşlılık aylığı kesilmeden çalışanlar ise çalıştıkları süre içinde haklarında (A) fıkrasında yazılı hükümlerin uygulanmasını isteyebilirler.” şeklinde düzenlenmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacıya 15/07/2005 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı, davalı işveren nezdinde 16/06/2012-10/03/2015 tarihleri arasında çalıştığını beyan eden davacı adına, davalı işyerinde belirtilen dönemde hizmet bildiriminin olmadığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, ihtilaflı dönemde kurumdan yaşlılık aylığı almakta olan davacının, davalı işveren nezdinde geçen 16/06/2012-10/03/2015 tarihleri arasında hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep ettiği, Mahkemece sosyal güvenlik destek primi ile çalıştığının tespitine karar verildiği, davacının tekrar çalışmaya başladığı tarih itibariyle yukarıda yer alan yasal düzenleme doğrultusunda Kurum'a destek primine tabi olarak çalışacağına dair yapmış olduğu herhangi bir yazılı başvurusu bulunmadığı anlaşılmaktadır.Davacının talebinin yaşlılık aylığı kesilerek tüm sigorta kollarına tabi olarak hizmetlerinin tespiti istemi olduğu anlaşılması karşısında, tespitine karar verilen tarihten önce, Kuruma sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışmak istediğine dair başvurusu bulunmadığı değerlendirilmeden, sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalıştığının tespitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.Bu takdirde davacının sadece yaşlılık aylığı kesilerek tüm sigorta kollarına tabi olarak hizmetinin tespiti isteminde bulunabilmesi mümkün olduğundan, tespite karar verilen tarihten önce Kuruma sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışmak istediğine dair başvurusu bulunmayan davacının sosyal güvenlik destek primine tabi sigortalılık hizmet sürelerinin tespitine hükmedilemeyeceği değerlendirilerek karar verilmelidir.Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.O halde, feri müdahil SGK vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ : Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca KALDIRILMASINA, ilk derece mahkemesi kararının BOZULMASINA, dosyanın ilk derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine

02/12/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.