İhtiyati Hacze Yönelik Yetki İtirazında Yetkili Mahkemenin Belirtilmemesi


İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
2021/1177
2021/1009
2021-07-01





Özet:

Talep ihtiyati hacze itirazın kabulüne dair ek kararının kaldırılması istemine ilişkindir. Talebe konu çekin, Diyarbakır şubesine ait olduğu, keşide yerinin İzmir, keşidecinin yerleşim yerinin Diyarbakır olduğu, diğer borçluların adreslerinin de İzmir olduğu görülmektedir. Usulünce yapılmış yetki itirazından söz edilebilmesi için birden fazla yer yetkili ise seçilen yetkili yerin açıkça bildirilmesi zorunludur. Somut olayda, karşı taraf vekili yetki itirazında bulunmuş ise de, seçtiği yetkili mahkemeyi açıkça bildirmemiştir. Bu durumda yetki itirazının dinlenmesi mümkün olmadığından itirazın reddi gerekir.

Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle: borçlunun müvekkiline olan borcundan dolayı 25/09/2019 keşide tarihli ... numaralı 40.000,00-TL bedelli çeki verdiğini, çekin ödenmediğini, alacağın teminata bağlı bulunmadığı gibi borcun vadesinin gelmesine rağmen ödenmediğini, borçlunun icra takibinden haberdar olduğu taktirde mal kaçırmasına engel olmak için borçlunun menkul, gayrimenkul malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesinin 09/11/2020 tarihli kararı ile; " İhtiyati haciz talebinde bulunan alacaklı vekili tarafından verilen dilekçede müvekkilinin borçlulardan ibraz edilen kambiyo senedi nedeniyle alacaklı olduğunu, borcun vadesi gelmesine rağmen ödenmediğini, borçluların mal kaçırma hazırlığı içinde olduğunu, alacağın rehinle temin edilmediğini belirtilerek borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarı kadar ihtiyaten haczine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin borçlulara yükletilmesine karar verilmesini, 09/11/2020 tarihli dilekçesi ile borçlu ... yönünden ihtiyati haciz talebinin geri alınmasını talep etmiştir. ... 1-Talebin,İcra İflâs Kanununun 257 ve devamı maddeleri gereğince yerinde olduğu anlaşılmakla ..., ... ve ... ANONİM ŞİRKETİ açısından KABULÜNE; davacı vekilinin 09/11/2020 tarihli dilekçesi gereği ... açısından REDDİNE, yukarda kimliği yazılı alacaklının ¨ 40.000,00 TL alacağının ifasının temini için borçluların yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz malları ve alacaklariyle diğer haklarının borca yeter miktarının İ.İ.K’nunda belirtilen muayyen tahditler dairesinde İHTİYATEN HACZİNE, 2-Alacağın % 15 oranında ¨6.000,00 TL nakdi veya banka teminat mektubunun alacaklı tarafından Mahkememiz veznesine teminat olarak DEPO EDİLMESİNE, 3-Alacaklının,haksız çıktığı takdirde,İcra İflâs Kanununun 259'ncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, borçluların zararını tazmin ile mükellef olduğu hususunun İHTARATINA, 4-Teminat yatırıldığında kararın süresinde infazı için Bakırköy Yargı Çevresindeki İcra Müdürlüklerine GÖNDERİLMESİNE, ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, ... vekili tarafından itiraz kanun yoluna başvurulmuştur. İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili dilekçesinde özetle; müvekkilinin aralarında ihtiyati hacze konu .... seri nolu çekin de bulunduğu birden fazla çekinin kaybolduğunu, çalınmış olabileceği durumuyla Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2019/68443 sayılı soruşturma dosyası ile şikayette bulunulduğunu, çeklerin çalındığına dair delil bulunmaması sebebiyle kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiğini, müvekkilinin imzalamadığı çekle ilgili olarak her hangi bir borcu bulunmadığından ihtiyati haciz kararına itiraz ettiğini, mahkemenin ihtiyati haciz kararı verilmesi hususunda yetkili olmadığını, ihtiyati hacze konu çekin keşide yerinin İzmir, muhatap bankanın bulunduğu yerin Diyarbakır, müvekkilinin ikametgah adresinin Diyarbakır, diğer borçluların bulunduğu yerin İzmir olup, bu yerlerden birinde yer alan Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, mahkemenin yetkili olmadığını, ayrıca ibraz edilen çekle ilgili banka tarafından keşideci imzası tutmadığından işlem yapmadığını belirterek, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 23/12/2020 tarih ve 2020/312 D.İş - 2020/316 Karar sayılı ek kararı ile; "Talep, ihtiyati haciz kararının yetki yönünden kaldırılması istemine ilişkindir. İİK.'nın 258'nci maddesi hükmü uyarınca ihtiyati hacze, aynı Kanun'un 50'nci maddesine göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Bu madde de HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıf yapılmıştır. Kural olarak ihtiyati haciz kararı için yetkili mahkeme HMK'nın yetkiye ilişkin maddelerine göre belirlenmelidir.Mahkememizce, duruşmalı olarak yapılan itiraz incelemesi sonunda; 09.11.2020 tarihinde verilen ihtiyati haciz kararına itiraz eden (borçlu) tarafından yapılan itirazın süresinde bulunduğu, İİK'nın 265/1 maddesi gereğince ihtiyati hacze itiraz sebepleri sınırlı olarak sayıldığı, ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı itiraz edilmesi mümkün olup, borçlu tarafça öncelikle mahkemenin yetkisine itiraz edildiği tespit edilmiştir. Çeklerde borçlunun ikametgahı, ödeme yeri ve keşide yeri mahkemeleri yetkilidir. İhtiyati hacze konu çek incelenildiğinde ... Dağkapı/ Diyarbakır şubesine ait olduğu, keşide yerinin İzmir olduğu, keşidecinin yerleşim yerinin Diyarbakır olduğu, diğer borçluların adresinin İzmir olduğu anlaşılmaktadır. Tüm bu açıklamalar neticesinde ihtiyati haciz kararına yetki itirazının yerinde olduğu görülmekle ihtiyati hacze itiraz eden ... bakımından ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. " gerekçeleri ile; " 1-İhtiyati itiraz eden vekilinin yetki itirazının yerinde olduğu görülmekle ihtiyati hacze itiraz eden ... bakımından ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına. ... " karar verilmiş ve verilen karara karşı, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yetki itirazının yerinde olmadığını, ihtiyati haciz talebinin dayanağının çek olduğunu, çekin bir ödeme aracı olup para alacağı olarak kabul edildiğini ve alacaklının yerleşim yerinde takip ve davaya konu edilebildiğini (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2016/12481E. 2016/8797K.), söz konusu çekin vadesi geldikten sonra bankaya ibraz edildiğini, karşılığı ödenmediğinden artık bu çekin para alacağına dönüştüğünü ve götürülecek borç haline geldiğini, müvekkilinin Ticaret Sicil kayıtlarındaki adresinin Esenyurt/ İstanbul olduğunu ve ihtiyati haciz kararının yetkili Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesince verildiğini, bu nedenle borçlunun itirazlarının reddi gerekirken, yetki itirazının kabul edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, İlk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, kararın müvekkil lehine bozulmasına, tüm borçlular yönünden ihtiyati haczin devam etmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep, İİK'nın 265.maddesi uyarınca ihtiyati hacze itirazın kabulüne dair ek kararının kaldırılması istemine ilişkindir. İhtiyati hacizde hangi mahkemenin yetkili olduğunun 2004 sayılı İİK'nın 258. maddesinin göndermesiyle aynı Kanun'un 50. maddesi gereğince belirlenmesi gerekir. İİK'nın 50. maddesi uyarınca, yetkili mahkeme, HMK'da mahkemelerin yetkisini düzenleyen kurallara göre belirlenir. Buna göre, davanın açıldığı tarihteki davalının yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki genel yetkili mahkemeden, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemesinden, çeke dayalı olarak çekin keşide ve ödeme yerindeki mahkemeden, ihtiyati haciz talebinde bulunulabilir. Talebe konu çekin, ... Dağkapı/ Diyarbakır şubesine ait olduğu, keşide yerinin İzmir, keşidecinin yerleşim yerinin Diyarbakır olduğu, diğer borçluların adreslerinin de İzmir olduğu görülmektedir. Borçlu ... vekili itiraz dilekçesinde; ihtiyati hacze konu çekin keşide yerinin İzmir, muhatap bankanın bulunduğu yerin Diyarbakır, müvekkilinin ikametgah adresinin Diyarbakır, diğer borçluların bulunduğu yerin İzmir olup, bu yerlerden birinde yer alan Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, mahkemenin yetkili olmadığını beyan etmiştir. 6100 sayılı HMK'nun 19. madde 2. fıkrası son cümlesinde " yetki itirazında bulunan taraf yetkili Mahkemeyi, birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz " düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenleme gereği usulüce yapılmış yetki itirazından sözedilebilmesi için birden fazla yer yetkili ise seçilen yetkili yerin açıkça bildirilmesi zorunludur. Somut olayda, karşı taraf ... vekili yetki itirazında bulunmuş ise de, seçtiği yetkili mahkemeyi açıkça bildirmemiştir. Bu durumda HMK 19/2 son cümlesi gereğince yetki itirazının dinlenmesi mümkün olmadığından itirazın reddi gerekirken, kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun değildir. Açıklanan nedenlerle, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, dairemizce yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-İhtiyati haciz talep edenin istinaf talebinin KABULÜ ile; Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/12/2020 tarih ve 2020/312 D. İş - 2020/316 Karar sayılı ek kararının HMK'nın 353/1-b2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, Dairemizce itiraza yönelik olarak yeniden hüküm kurularak; Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/11/2020 tarih ve 2020/312 D. İş - 2020/316 Karar sayılı ihtiyati haciz kararına itiraz eden borçlu ... tarafından yapılan itirazın REDDİNE, 2-İtiraz eden borçlunun itirazı reddedilip ilk derece mahkemesi tarafından verilen 09/11/2020 tarihli ihtiyati haciz kararı aynen geçerliliğini koruduğundan, yeniden ihtiyati haciz kararı verilmesine yer olmadığına, İLK DERECE YÖNÜNDEN : 3-Yasa gereği ihtiyati hacze itiraz yönünden harç alınmasına yer olmadığına, 4-İhtiyati hacze itiraz eden tarafından sarfedilen yargılama giderlerinin, itiraz eden borçlu üzerinde bırakılmasına, 5-Talep eden alacaklı vekille temsil edildiğinden Dairemiz karar tarihi itibariyle yürürlükte olan AAÜT 2. kısım 1.bölüm 1/b maddesine göre hesaplanan 1.125,00.TL vekalet ücretinin itiraz eden borçlu ... alınarak talep eden alacaklıya verilmesine, İSTİNAF YÖNÜNDEN: 6-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 59,30 TL istinaf karar harcının ihtiyati haciz talep eden alacaklıya iadesine, 7-İhtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından istinaf aşamasında sarf edilen 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 38,00 dosyanın Bölge Adliye Mahkemesi'ne gidiş- dönüş masrafı olmak üzere; toplam 200,1 TL'nin itiraz eden borçlu ...'ten alınarak ihtiyati haciz talep eden alacaklıya verilmesine, 8-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine, 9-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 01/07/2021 tarihinde HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.