Kaçak Elektrik Alacağında Görevli Mahkeme: Ticarethane Aboneliği Tek Başına Ticari Dava Sayılmaz

Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Borçlu ...’ın müvekkiline olan kaçak elektrik borcundan dolayı Demre İcra Müdürlüğünün .. esas takip dosyası ile genel haciz yolu ile takip yapıldığını, borçluya örnek 49 ödeme emri gönderildiğini,borçlunun borca 12.05.2023 tarihinde itiraz ettiğini, İtiraz nedeniyle Demre Adliyesi Arabulucuk ... E sayılı dosyası ile başvurulduğunu, anlaşmaya varılamadığını, Borçlu ..., vekili ... olarak kullanılan yerde seyyar aboneyi daimi olarak kaçak kullanmaktan dolayı ceza kesilmiş olduğunu, 23.03.2023 tarihinde ... seri nolu tutanak ile tespit edildiğini, İşbu tutulan tutanak fatura edilmiş olduğunu ancak davalı borçlu iş bu borcunu ödemediğini, ödenmeyen kaçak fatura bedelinin tahsili için 27.04.2023 tarihinde Demre İcra Müd ... e sayılı dosya ile icra takibine başlandığını, borçlu borca borca itiraz ettiğini, Borçlunun borca haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, takibe konu abone , müvekkilim aboneyi kimin kullandığını tespit etme durumu olmadığını, kaçak elektrik kullanımı yapan davalı borçlu borcunu ödemediğini, Bu nedenle borçlunun itirazın iptali ile %20 tan aşağı olmamak üzere tazminata ve takibin devamına karar verilmesini ve dava masrafları ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği, yapılan yargılama sonucunda Demre Asliye Hukuk Mahkemesi ... esas ... karar ve 08.05.2024 tarihli kararıyla davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Antalya Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatiyle görevsizlik kararı verildiği, Antalya 1.Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas ... karar ve 31.10.2024 tarihli kararıyla davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Demre Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatiyle karşı görevsizlik kararı verildiği, her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığı doğduğu, sorunun merci tayini yoluyla çözülebileceği tespit edilmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi İle Hukuki Sebepler ve Gerekçe:

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

6102 Sayılı TTK'nın 12.maddesinde "bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla hakla bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır. Anılan Yasanın 11.maddesinde "Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir." 15.maddesinde de "İster gezici olsun ister bir dükkanda veya sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedeni çalışmasına dayanan ve geliri 11.maddenin 2.fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır." düzenlemesi bulunmaktadır. Bir kimsenin Vergi Usul Kanunu'na göre esnaf sayılması, TTK yönünden de esnaf kabul edilmesini gerektirmez. Ticaret siciline ya da Oda'ya kayıtlı olmamak da tacir olmamanın kesin bir kanıtı olmadığı gibi, vergi mükellefi olup olmamak da tacir ve esnaf ayrımında kesin bir ölçüt olarak kabul edilemez.

Somut olayda, davalının uyuşmazlığa konu tutanak tarihi itibariyle ticari faaliyetinin bulunmadığı, daha sonraki dönemlerde tacir hadlerine ulaşır ticari faaliyetinin olmadığı, abonelik tipinin ticarethane olmasının davalıyı tacir olarak kabul edilmesinin yeterli bulunmadığı, davalının tacir olmadığı, TTK' nın 4.maddesi uyarınca davanın mutlak ticari dava olarak nitelendiren dava türlerinden olmadığı, bu nedenlerle davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından Demre Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş aşağıda hüküm tesis olunmuştur.

H Ü K Ü M/:

Davaya Demre Asliye Hukuk Mahkemesince bakılması gerektiği halde davanın Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesince bakılması gerektiği belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, HMK.nın 353/1-a, 353/3 maddeleri gereğince Demre Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.05.2024 tarih ... esas ... karar sayılı görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,

Yargı yeri olarak Demre Asliye Hukuk Mahkemesi belirlenmesine,

Dair, dosyanın davanın yeniden görülmesi için dosyanın Demre Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmek üzere Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne iadesine dosya üzerinden oy birliği ile KESİN olmak üzere karar verildi.06/02/2025