İş Kazasında Kusur Tespiti: Taraf Olunmayan Dosyadaki Rapor Hükme Esas Alınamaz

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/01/2022 tarihli 2021/767 Esas ve 2022/65 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

DAVA :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Ltd.Şti. işçilerinden ...'ın 08/05/2012 tarihinde geçirdiği trafik iş kazası sonucu sürekli iş göremezlik durumuna girdiğini, sosyal güvenlik kurumu teftiş kurulu tarafından düzenlenen müfettiş raporunda olayın bir iş kazası olduğu ve davalı şirketin kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunun tespit edildiğini, sigortalının idaresindeki ... plakalı Dorse takılı ... plakalı çekici ile tem otoyolundan İstanbul istikametine giderken kaza yerine geldiğinde direksiyon hakimiyetini kaybederek gidiş istikametine göre sağ tarafında bulunan demir bariyerleri kırıp yoldan çıkarak alt geçitten geçen yola devrilmesi neticesinde meydana geldiğini, kazanın araçtaki teknik arıza dolayısıyla meydana geldiğini dolayısıyla işverenin kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle sigortalıya 22.999,95 TL ilk PSD li gelir bağlandığını ve kurumun zararının oluştuğunu bu nedenle kurum zararlarından şimdilik 2.299,99 TL nin davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Davalı tarafa usulüne uygun olarak tebligat yapılmış olup, ancak savunma ve delil sunmadığından, davayı inkar etmiş sayıldığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİNCE VERİLEN KARAR:

Mahkemece; "...Somut olayda davacı ... plakalı çekici sürcüsü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, somut olayda bahsi geçenlerin dışında herhangi bir kimseye atfı kabil kusur imkanının, kusur yükleme imkanının hukuken mümkün olmadığı belirtilmekle her ne kadar davacı kaza olayının asıl sebebinin araçta meydana gelen patlamaya neden olan teknik arıza olduğu ve bu kazanın meydana gelmesinde davalının kusurlu olduğu belirtilmişse de, alınan gerek 03/05/2015 tarihli bilirkişi raporu gerek 26/10/2016 tarihli heyet raporunda aracın yoldan çıkıp kazanın oluşumunda araçtaki meydana gelen teknik bir arızanın sebep olmadığı, aracı kullanan ve yaralanan çekiş sürücüsü ...'ın kendi kusuru nedeniyle dikkatsiz, tedbirsiz ve nizamlara aykırı davranışı nedeniyle kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğu anlaşıldığından davalı şirketin araçta teknik bir arızanın sebep olmadığı kaza nedeniyle sorumlu tutulamayacağı..." gerekçesiyle "...Davanın reddine..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

Karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ:

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davaya konu olayda işverenin kusur durumu yeterince irdelenmediğini, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 03.05.2015 karar tarihli dosyada aldırılan bilirkişi raporlarında ve heyet raporunda, lastik patlamasının teknik arıza sayılan istiap haddinin aşımının sebebiyet verdiğinin belirtildiğini, işveren, nezdinde çalıştırdığı işçilerine karşı iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini yasal sürelerde vermesi gerektiğini, işçinin işi yapması için kullanması gerektiği temel ekipmanlarını sağlamalı, bakımını düzenli aralıklarla yapması gerektiğini, olay özelinde davalı yan işveren, işçinin kullandığı araca alması gerekenden fazla yük yüklenmesine göz yumduğunu ve kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, işverenin özen ve denetim yükümlülüğünü yerine getirmediğini, dolayısı ile iş kazasından dolayı kusurlu olduğunu, mahkemede hukuki dinlenilme hakkı ve hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğü ilkeleri olay özelinde gerçekleşmediğini, mahkemede bilirkişi incelemesinin yapılmadığını, dosyanın bilirkişi incelemesine tabi tutularak hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirilmesi gerektiğini re'sen gözetilecek sebeplerle; kararın kaldırılmasına karar verilmesini, kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, trafik iş kazası nedeniyle dava dışı işçiye bağlanan peşin değerli gelirin zarar sorulusu olan davalıdan rücuan tahsiline ilişkindir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Davacı taraf, mahkemece bilirkişi raporu alınmadığını, tarafı olmadığı İzmir 1. Asliye Ticaret mahkemesi'nin 2013/375 esas dosyasında alınan kusur raporuna dayanılarak karar verildiğini, hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini iddia ederek kararı istinaf etmiştir. Mahkemece kusur raporu alınmadığı, dava dışı işçi ... tarafından davalı işleten şirket ve trafik sigortacısına karşı İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/375 esas dosyasında açılan maddi ve manevi tazminat davasında alınan kusur raporları ile yetinilerek hüküm kurulduğu görümüştür. Ancak, her ne kadar İzmir 1. Asliye Ticaret mahkemesi'nin 2013/375 esas dosyası aynı kaza olayına ilişkin olsa da davacı, anılan dava dosyasında taraf olmayıp, o dosyada alınan kusur raporlarına da itiraz hakkı bulunmadığından söz konusu raporlara dayalı yazılı şekilde karar verilmiş olması savunma ve hukuki dinlenilme hakkının kısıtlanması niteliğinde görülmüştür. Bu durumda mahkemece yapılması gerek iş, İzmir 1. Asliye Ticaret mahkemesi'nin 2013/375 esas dosyası getirtilip o dosyada alınan raporlar ile eldeki dava dosyasında davacı kurum müfettişleri tarafından düzenlenen rapor arasındaki çelişkileri giderecek şekilde Karayolları Fen Heyetinden yeni bir kusur raporu alınıp sonucuna göre bir karar vermek olmalıdır.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davacı vekilinin istinaf itirazlarının KABULÜ ile, İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/01/2022 tarihli, 2021/767 Esas ve 2022/65 Karar sayılı kararının HMK 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

İSTİNAF AŞAMASINDA; davacı kurum harçtan muaf olup harç tahsili yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek nihai kararda ele alınmasına,

İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 22/01/2025